İki yaşına kadar emzirin
Prof. Dr. Hilal Mocan; iki yaşına kadar emen bebeğin obez olma riskinin azaldığını, IQ'sunun yüksek ve daha özgüvenli olacağını söylüyor. Ancak altı aydan sonra anne sütünün ek besinle desteklenmesi şart!Time dergisi beş yaşına kadar çocuğunu emziren bir kadını kapak yaptı. Türkiye'deki uzmanlar ise bu konuda daha farklı düşünüyor. HM Çocuk Sağlığı Klinik Direktörü Prof. Dr. Hilal Mocan emzirme ile ilgili soruları yanıtladı.
OTİZMİ ÖNLÜYOR
Kaç yaşına kadar emzirmek sağlıklı?
Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) iki yaşına kadar anne sütü vermeyi öneriyor. Ancak altı aydan sonra anne sütüne devam ederken, tamamlayıcı besinlerin de beslenmeye ilave edilmesi gerekir. Bir yaşından sonra; anne sütü miktarı bebeğin günlük enerjisinin yüzde 50'sini, günlük C vitamini ihtiyacının yüzde 90'ını, A vitamini ihtiyacının ise yüzde 50'sini karşılamaya yeter. Demir ve minerallerin temini için tamamlayıcı besinler gereklidir. Öte yandan son çalışmalar; anne sütünde hormonların varlığını göstermiştir. Gralin, besin alınımını destekler; obestatin, kilo alımını baskılar. Leptin ve adiponektin ise yağ dokusu oluşumunda etkili hormonlardır. İki yaşına kadar anne sütü alan çocuk; tip 1 diyabet, çölyak, lenfoma ve obez olmaz. IQ skoru daha yüksek, daha özgüvenli ve sosyal ilişkileri daha sağlıklı olur. Son paylaşılan yayınlarda anne sütünün hiperaktivite, dikkat eksikliği ve otizmi önlediği de açıklanmıştır.
Çocuk ne zaman sütten kesilmeli peki?
Belli bir zamanı yoktur. Ama bebek sadece anne sütü ile beslenmeyi tercih ediyor, sürekli emmek istiyor, kilo alımı düşüyorsa veya gece anne göğsünde olmak için sık sık uyanıyorsa, altıncı aydan sonra sütten kesme kararı alınabilir. Her bebek ve anne ilişkisi kendine özeldir ve onlara uygun yöntem, başka anne-bebeğe uymayabilir. Anne sütünü kesmenin en büyük nedeni; yüzde 36 ile bebeğin kendisinin bırakmasıdır. Annenin sütünün kesilmesi (yüzde 24) ve annenin işe başlaması (yüzde 9) da önemli nedenlerdir.
Kronik hastalıkların süt yapımına olumsuz etkisi var mı?
Her annenin sütü kendi çocuğuna özeldir. Tam tersine; mesela multipl sklerozlu hastaların bebeklerini emzirme sürelerinde remisyona (hastalık aktivitesinin bulunmadığı durumlar için kullanılan tıbbi bir terim) girdiği görülmüştür. Gebelikte aktif tüberküloz teşhisi konulan, doğumdan bir hafta önce tedavisine başlanan anneler ise çocuklarını koruyucu tedavi eşliğinde emzirebilirler.
Emzirmenin anne sağlığına yararı var mı?
Evet, emzirme anne sağlığını olumlu etkiler. Annede; over (yumurtalık) ve meme kanseri görülme riskini düşürür. Emzirme süresi ne kadar uzun olursa, kanser riski de o kadar azalır. Öte yandan emzirmek, doğum sonu kanamalarını da azaltır.
YORGUNLUK VE STRES SÜTÜ KESEBİLİR !
Doğumdan hemen sonra sütün gelmesi beklenmeli mi?
Bebeğin doğumundan sonra ilk yarım saat içinde meme emmesi, süt salgılanmasını artırır. Yapılan çalışmalar, doğum şeklinin sezaryen olmasının sütün gecikmesine neden olduğunu gösteriyor.
Yorgunluk ve stres sütü keser mi?
Evet, hormonları baskılayarak sütün azalmasına, hatta kesilmesine bile neden olur.
EMZİRME SONRASI DİŞLERİNİ BEZLE SİLİN
Emzirmenin çocukların diş gelişimine etkisi var mıdır? Uzun süre emmeleri çürüklere yol açabilir mi?
Anne sütü, çocuğun dişlerinin ve çiğneme fonksiyonlarının sağlıklı olmasındaönemlidir. Dışarıdan alınan maddelerin diş gelişimine etkisi doğumdan üç ay önce başlar, 10-12 yaşlarına kadar devam eder. Diş yapısında rol oynayan A, D, C ve E vitaminleri, anne sütünde bebeğin ihtiyacını karşılayacak miktarda bulunur. Ancak bebeğin dişleri çıktıktan sonra, emzirme sonrası ıslak bir tülbent ile dişlerinin temizlenmesi ya da beslenme sonrası su içirilmesi gerekmektedir. Anne sütü; emzirme yerine biberonla verilirse; bebek, sütü önce ağızda depolayıp sonra yutar. Bu da 'biberon çürükleri' denilen diş çürüklerine neden olabilir.
FAZLASI GELİŞİM BOZUKLUĞU NEDENİ
Bebeğin büyümesine göre emzirme sıklığı nasıl değişir?
Bebek 40 günlükken her ağladığında emzirilmelidir. Bu sayı genelde günde 6-8 keredir. 3 aylıkken günde 5-6 kez, 3 aydan 7 aya kadar günde 4-5 kez, daha sonra ise günde 3-4 kez emzirilmelidir.
ANNEYLE TEMAS
Time dergisi beş yaşına kadar çocuğunu emziren anneyi kapak yaptı. Emzirme süresi uzatılabilir mi sizce?
İdeal emzirme süresi iki yıldır. Üç yaşa kadar anne sütüyle beslenme çocukta 'infantil anoreksiya' denilen gelişme geriliğine yol açabilir. Bu uzamanın başlıca nedeni; bebeğin, anne tenine temas etme isteğidir. Ülkemizde yapılan çalışmalar; annelerin yüzde 77 sinin, bebeklerini bir yaşında anne sütünden kestiğini gösteriyor.
sabah.com.tr
